Traderlar İçin Ruhsal Sağlamlık Rehberi

Coinkolik grubu tarafından hazırlanan “Trader Günlüğü” isimli programı izleyecek olursanız, programa konuk olan her ismin (skewChart, Erce Arslan, Emre İşlek ve daha nicesi) kendine has bir kıssası olduğunu, yaşadıkları batışlara karşın süreçlerini manalı bir şeye dönüştürebildiklerini ve tekrar ayağa kalkmayı başarabildiklerini görebilirsiniz. Evvelki yazımızda da bahsettiğimiz üzere, kimi şahıslar pes edip bırakmayı tercih ederken, kimileri devam etmeyi seçmektedir. Bu şahısların görüntülerdeki telaffuzlarına kulak verirseniz, ruhsal sağlamlığa dair çok şey öğrenebilirsiniz. Ruhsal sağlamlığı artırmaya dair Aziz ve Baehr’in kitabında bahsettiği tekliflere devam ediyoruz.

Frankl’ın Hayatta Kalma Stratejisi

Victor Frankl, Nazi toplama kamplarında ailesiyle birlikte uzun müddet tutsak kalmış bir psikiyatristtir. Bu devirde tüm ailesini ve eşini kaybetmiş, sayısız vefat ve azaba tanıklık etmiştir. Böylesine insanlık dışı şartlarda bile hayatta kalmayı başaran Frankl, ruhsal dayanıklılığın en güçlü örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Frankl, hayatta kalıp pes etmemesinin en büyük nedeninin yaptığı her şeyde bir mana bulmak olduğunu söylemiştir. Hayatta kalabilmek için kendine maksatlar yaratmıştır. Örneğin esir tutulduğu günlerde, savaş sonrasında toplama kamplarının ve ekstrem gerilimin insan psikolojisine tesirlerini anlatmayı, bu hususta insanlara dersler vermeyi ana gayesi haline getirdiğini vurgulamıştır. Yaşayıp yaşamayacağını bile bilmediği bir devirde, bu gaye ona devam edebilme gücü vermiştir.

Kamptan kurtulduktan sonra da bu maksadına ulaşmış; kaleme aldığı “İnsanın Mana Arayışı” kitabında insanın en kuvvetli, en umutsuz anlarda bile bir mana bulabileceğini ya da gerekirse o manası yaratabileceğini vurgulamıştır. Onun bakış açısına nazaran insan, şartlar ne kadar acımasız olursa olsun, halini seçme ve hayatına istikamet verme özgürlüğüne sahiptir.

Sosyal psikolog James W. Pennebaker’a nazaran gerilim yaratan tecrübeleri manalı kıssalara dönüştürmek hem düzgünleştiren hem de geliştiren bir süreçtir. Pennebaker’a nazaran günlük tutmak da bu sürecin güçlü bir örneği olarak kıymetlendirilebilir. Bastırılmış hisler, sırlar ve içimizde tuttuğumuz fikirler vakitle bizi içten içe tüketmeye başlar.

Kazançtan Daha Pahalı Bir Araç Olarak Trade Günlüğü

Tıpkı gündelik hayatınızla ilgili tuttuğunuz bir günlük üzere, trade günlüğü de yaşadığınız tecrübelerin, hislerin ve fikirlerin bir yansımasıdır. Yararla sonuçlanan süreçlerinizi yazdıkça motivasyonunuzu artırır, kendinize inancınızı tazelersiniz. Yaşadığınız olumsuz tecrübeleri yazmak, paylaşmak yahut manalandırmak ise hislerinizi bastırmak yerine dışa vurmanızı sağlar, zihinsel yükünüzü hafifletir. Bu süreç, hem duygusal ve ruhsal istikrarınızı korumanıza hem de tıpkı yanılgıları tekrar etmemenize ve hasebiyle öğrenmenize ve gelişmenize yardımcı olur.

Stresli ya da hüzünlü anlarda yaşadıklarınızı birine anlatmak, o kişi bir günlük bile olsa, aslında kendinize yeterli olacağınızı ve toparlanacağınızı hatırlatır. İlerleyen periyotlarda misal durumlarla karşılaştığınızda, geçmiş notlarınıza dönmek, güçlü vakitleri aşabildiğinizi hatırlatır ve dayanıklılığınızı güçlendirir.

Yazmak Bir His Düzenleme Stratejisidir

Psikoterapi ekollerinin birçoğunda da yazmak, his düzenleme ve farkındalık kazandırma aracı olarak kullanılır. Araştırmalar, yazmanın hem bilişsel hem de duygusal seviyede uygunlaştırıcı bir tesiri olduğunu ve şahısların şiddetli durumlarla başa çıkabilmesine yardımcı olduğunu tekraren göstermiştir. Ufak bir not bırakacak olursam, görüştüğüm birtakım şahıslar günlüklerinde sadece başarısız oldukları süreçlere yer verdiklerini belirtmişti lakin tutulan günlükte sırf başarız süreçlere değil, başarılı süreçlere de yer vermek dengeyi sağlayabilmek açısından epeyce kıymetlidir.

Aziz ve Baehr, trade günlüklerinin sırf yazılı değil, YouTube üzerinden görüntü formatında da tutulabileceğini belirtmektedir. Bu sayede, sesli bir formda dışa vurmanın güzelleştirici gücünden yararlanmakla kalmaz; hem kamera karşısında kendinizi tabir etme hünerinizi hem pozlarınızı anlatmaya ve eğitim vermeye dair yeteneklerinizi geliştirebilir, özgüveninizi ve âlâ oluşunuzu artırabilirsiniz. Görüntülerde süreçlerinizi anlatabilir, neyi gerçek neyi yanlış yaptığınızı değerlendirebilirsiniz. Bu günlükleri haftalık olarak düzenlemek, hem ilerlemenizi izlemenize hem de kendi gelişiminizin şahidi olmanıza yardımcı olacaktır. Başarısız durumlar alan bir kişinin bunları YouTube üzerinden paylaşarak muvaffakiyet kıssasına dönüştürmesi de mana yaratmaya dair hoş bir örnek olabilir.

Pes Etmemek İçin Net Bir Pusula: Emelini Bulmak

Sıfırdan bir şeyler öğrenmeye çalışmak, öğrendiklerinizi grafiklere yansıtmak için çabalamak, grafiklerin başında saatlerinizi, günlerinizi, hatta aylarınızı geçirmek… Tüm bunlar, traderlık seyahatinin doğal bir modülüdür. Üstelik bu süreçte uzun bir müddet boyunca para kazanamamak, hatta kaybetmek de epeyce muhtemeldir. Her şeyi öğrenmiş ya da tertipli yarar elde etseniz bile vakit zaman gerileyeceğiniz, tökezleyeceğiniz ya da motivasyonunuzu kaybedeceğiniz anlar olacaktır.

Bu noktada pes etmemek için hedefinizi net bir biçimde tanımlamak ve onu kendinize sık sık hatırlatmak büyük ehemmiyet taşır. Zira emel, kuvvetli süreçlerde size istikamet verir; neden başladığınızı hatırlatır. Nasıl ki ormanda kaybolduğunuzda bir pusulaya yahut haritaya gereksiniminiz olacaksa; seyahatinizde kaybolduğunuz vakitlerde da gayeniz pusula ve harita vazifesi görecektir. Nerede olduğunuzu, nereye gitmek istediğinizi ve hangi tarafa adım atmanız gerektiğini size hatırlatır.

Grup Takviyesi ile Dayanıklılığı Artırmak

Traderlık, birebir davranışları her gün, bıkmadan usanmadan tekrar etmeyi gerektirir. Bu her vakit kolay olmayabilir. Bunu sağlamak için diğerlerinin takviyesinden yararlanabilirsiniz. Destekleyici arkadaşlara ve topluluklara sahip olmak, düştüğünüz yahut yorulduğunuz vakitlerde sırtınızı yaslayabileceğiniz bireyler manasına gelir. Kendinize bir trade arkadaşı yahut topluluk oluşturursanız (ya da var olanlara katılırsanız), bu üzere vakitlerde onların gücünden ve dayanağından faydalanabilirsiniz.

Evrimsel açıdan bakıldığında, insan aslında kümeler hâlinde yaşayan toplumsal bir varlıktır. Belirsizliklerin ve güvensizliklerin çizgi safhada olduğu bir ortamda tek başınıza kalmaktansa kümeyle birlikte olmak çok daha adaptiftir; hayatta kalma ve üreme talihinizi artırır. Çağdaş dünyanın dayattığı bireyci kültürü reddedip tabiatımızı kabul etmek ve diğerleriyle birlikte hareket etmek çok daha akılcı olacaktır. Hem bilgisine hem yaklaşımına sahiden güvendiğiniz bireyleri etrafınıza toplarsanız, onların getirdiği yararlardan da yararlanabilirsiniz 😉

Aziz ve Baehr, Dr. Brett Steenbarger ile yaptıkları röportajdan değişik bir örnek paylaşmaktadır: Olimpik yüzücü olduğunuzu hayal edin. Havuzda tek başınıza da yüzebilirsiniz, yüzme kulüplerine katılıp rakiplerinizle birlikte de. Pekala, hangisinde daha çok gelişirsiniz? Tek başınıza olduğunuzda sırf süratli yüzmeye odaklanırsınız; lakin sizin üzere başkalarıyla çevrili olduğunuzda, başkalarına kıyasla nerede olduğunuzu müşahedeler, başkalarının yüzme tekniklerini inceler, birbirinizi hem teknik hem performans açısından geliştirir ve birlikte hızlanırsınız.